Κοινωνικός Συνεταιρισμός «Haven» στο Raciechowice (Πολωνία): αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των δημόσιων φορέων

Posted .

Ο Κοινωνικός Συνεταιρισμός «Haven» παρουσιάζεται στο Έργο CESR ως ένα από τα παραδείγματα ορθής διαχείρισης ανθρωπίνου δυναμικού στις αγροτικές περιοχές. Αυτός ο Συνεταιρισμός προσφέρει μια σειρά από υπηρεσίες στην κομητεία Myślenic (673,3 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με περίπου 123.000 πληθυσμό), η οποία είναι μια αγροτική περιοχή στην επαρχία Małopolska (Małopolska Voivodeship) στην Νότια Πολωνία. Οι κύριες δραστηριότητες του Συνεταιρισμού περιλαμβάνουν την παροχή τροφοδοσίας, υπηρεσίες συντήρησης και καθαριότητας σε καθημερινή βάση σε τρία τοπικά σχολεία στο Δήμο Raciechowice (61 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με πληθυσμό περίπου 6.000 κατοίκους). Άλλες υπηρεσίες περιλαμβάνουν τροφοδοσία των κατοίκων  της περιοχής και των υπαλλήλων των τοπικών επιχειρήσεων, καθώς και τις ίδιες υπηρεσίες για συναντήσεις, συνέδρια και εκδηλώσεις. Τα μέλη (υπάλληλοι) του Συνεταιρισμού λειτουργούν επίσης ένα ξενώνα (20 κλίνες), με εξοπλισμό κουζίνας και αίθουσα συνεδρίων. Συμμετέχουν επίσης ενεργά στην πολιτιστική ζωή της περιοχής, ιδιαίτερα με την καλλιέργεια της τοπικής και περιφερειακής παράδοσης.

Guesthouse in Kwapinka village

Ξενώνας στο χωριό Kwapinka

Το 2011 ο Δήμος αντιμετώπισε κάποια προβλήματα με την χρηματοδότηση της λειτουργίας αρκετών κουζινών σε τοπικά σχολεία η οποία είχε προγραμματιστεί για το επόμενο έτος. Αυτό σήμαινε ότι 18 άτομα θα έχαναν τη δουλειά τους μέσα στους επόμενους λίγους μήνες. Αυτά τα άτομα (κυρίως μάγειροι) ήταν ειδικευμένοι μόνο σε αυτόν τον τομέα, δεδομένου ότι είχαν εργαστεί στην ίδια θέση για πολλά χρόνια. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι άνθρωποι αυτοί ήταν οι μόνοι εργαζόμενοι στις οικογένειές τους. Για ένα δήμο περίπου 6.000 κατοίκων, αυτό σήμαινε ένα μεγάλο πρόβλημα: επιπλέον άνεργοι σήμαινε επιπλέον κόστος και μειωμένο αριθμό φορολογουμένων.

Σύμφωνα με το εθνικό νομικό πλαίσιο, οι δήμοι δεν επιτρέπεται να πραγματοποιούν κανενός είδους εμπορική δραστηριότητα. Αντί της εξωτερικής ανάθεσης υπηρεσιών εστίασης μετά από δημόσιες συμβάσεις (που θα ήταν μια πιο εύκολη λύση) οι Δημοτικές Αρχές αποφάσισαν να ιδρύσουν ένα κοινωνικό συνεταιρισμό. Η Εθελοντική Πυροσβεστική υπηρεσία από το χωριό Kwapinka προσχώρησε σε αυτή την ιδέα και οι δύο οντότητες δημιούργησαν ένα κοινωνικό συνεταιρισμό που τους επέτρεψε όχι μόνο τη διατήρηση θέσεων εργασίας αλλά ακόμη και να δημιουργήσουν κάποιες νέες θέσεις εργασίας με τη μετατροπή ενός κλειστού σχολείο σε ξενώνα με διάφορες εγκαταστάσεις για τουριστικούς σκοπούς.

Αυτή η δημόσια-ιδιωτική πρωτοβουλία επιτρέπει στα παιδιά από τρία σχολεία της περιοχής να απολαύσουν παραδοσιακά φαγητά που έχουν ετοιμαστεί και παραδοθεί από τους υπαλλήλους του «Haven» από τον Ιανουάριο του 2012. Κάθε μέρα ετοιμάζουν περισσότερα από 400 γεύματα. Γεύματα παραδίδονται επίσης στους υπαλλήλους των τοπικών επιχειρήσεων και τους απλούς κατοίκους, κυρίως ηλικιωμένους (περίπου επιπλέον 40 γεύματα την ημέρα). Ο Συνεταιρισμός χρησιμοποιεί ειδικά προσαρμοσμένο όχημα για να παραδώσει το φαγητό. Περεταίρω, διάφορες εταιρείες ή πρόσωπα που οργανώνουν συναντήσεις, συνέδρια και εκδηλώσεις στην περιοχή, μπορούν επίσης να παραγγείλουν υπηρεσίες τροφοδοσίας από τον “Haven”. Οι τιμές των υπηρεσιών τροφοδοσίας είναι πολύ λογικές (π.χ. σούπα PLN 2,50 [€ 0.60], κυρίως πιάτο PLN 7,50 [€ 1,80]).  Συχνά γίνονται παραγγελίες για υπηρεσίες τροφοδοσίας από ιδιώτες για τις ιδιωτικές γιορτές τους ή για εργάτες στα περιβόλια κατά τη διάρκεια της περιόδου συγκομιδής. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι του Συνεταιρισμού παρέχουν υπηρεσίες συντήρησης και καθαριότητας στα τρία τοπικά σχολεία, μεταξύ των οποίων: το μαγείρεμα (το πρωί) και υπηρεσίες καθαριότητας (το απόγευμα). Η εργάσιμη ημέρα ξεκινά στις 6 πμ και τελειώνει στις 2 μμ.  Σε περίπτωση επιπλέον ωρών (υπηρεσίες τροφοδοσίας κατά τη διάρκεια διαφόρων εκδηλώσεων, εργασία για παροχή υπηρεσιών στα τουριστικά καταλύματα), οι εργαζόμενοι πληρώνονται επιπλέον.

Catering products of Social Cooperative “Haven”

Προϊόντα Τροφοδοσίας του Κοινωνικού Συνεταιρισμού «Haven»

Ο Κοινωνικός Συνεταιρισμός «Haven» απασχολεί σήμερα 18 υπαλλήλους με πλήρη απασχόληση και επιπλέον 6 άτομα με σύμβαση για συγκεκριμένες εργασίες. Όλοι αυτοί οι εργαζόμενοι είχαν την ευκαιρία να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας και τη δυνατότητα επαγγελματικής και κοινωνικής κινητοποίησης και σταθεροποίησης. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες που προετοιμάζονται από τον Συνεταιρισμό είναι σημαντικές τόσο για την πολιτιστική ζωή του Δήμου και για τις καλές σχέσεις και την εμπιστοσύνη μεταξύ των εργαζομένων και του τοπικού πληθυσμού. Η κοινωνική επίδραση είναι πολύ σημαντική, καθώς τα μέλη του Συνεταιρισμού αισθάνονται αποδεκτοί από τις δημόσιες αρχές και από τους κατοίκους της περιοχής: μαζί ανακαλύπτουν τη σημασία της συνεργασίας της ομαδικής εργασίας και της ευθύνης. Τα μέλη της πυροσβεστικής βοηθούν τα μέλη του Κοινωνικού Συνεταιρισμού με τον καθαρισμό, το κούρεμα, συλλογή σκουπιδιών και σε άλλα απαιτητικά έργα, ενώ τα μέλη του Κοινωνικού Συνεταιρισμού βοηθούν τους πυροσβέστες να προετοιμάσουν τις εκδηλώσεις και τις γιορτές τους.

Από τον Απρίλιο του 2012, ο Κοινωνικός Συνεταιρισμός διαχειρίζεται επίσης ένα ξενώνα στο χωριό Kwapinka, που βρίσκεται σε ένα ανακαινισμένο παλιό σχολικό κτίριο. Ο ξενώνας βρίσκεται σε μια ήσυχη περιοχή, διαθέτει πέντε δωμάτια με ιδιωτικό μπάνιο, εξοπλισμένη κουζίνα και μια αίθουσα συνεδριάσεων με εξοπλισμό πολυμέσων. Έξω από το κτίριο, οι φιλοξενούμενοι του μπορούν να απολαύσουν ένα πολυλειτουργικό παιχνιδότοπο με τεχνητό χλοοτάπητα, παιδική χαρά, πέργκολα, μπάρμπεκιου και στεγασμένο στάδιο. Οι τουρίστες μπορούν να επιλέξουν μεταξύ αυτόνομης προετοιμασίας γευμάτων (self-catering), δωμάτιο με πρόγευμα(Bed & Breakfast), ημιδιατροφή ή πλήρη διατροφή, ή μπορούν να παραγγείλουν ένα πλήρες ψυγείο κατά την άφιξη τους. Οι εργαζόμενοι του Κοινωνικού Συνεταιρισμού προσφέρουν επίσης τις υπηρεσίες τους βοηθώντας τους τουρίστες να οργανώσουν τις δραστηριότητές τους στην περιοχή (πεζοπορία, ποδηλασία) που προσφέροντας βόλτες με οδηγό στους γύρω λόφους (μερικά από τα μέλη έχουν άδεια οδηγών βουνού). Επίσης διοργανώνουν συναντήσεις και διάφορες εκδηλώσεις (π.χ. συνέδρια, μαθήματα, γενέθλια, γάμους). Σε συγκεκριμένους μήνες το μερίδιο του εισοδήματος του Συνεταιρισμού από τουριστικές υπηρεσίες φτάνει στο 30%.

Οι υπηρεσίες διαμονής που λειτουργούν από τον Συνεταιρισμό υποστηρίζουν την ανάπτυξη του τουρισμού στο δήμο. Σε γενικές γραμμές, ο αριθμός των τουριστών αυξάνεται, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν περίοδοι με πολύ λίγους επισκέπτες. Οι πελάτες στους οποίους απευθύνεται είναι ομάδες των τουριστών, καθώς είναι πιο οικονομικό και πιο εύκολο να οργανωθεί η διαμονή τους, οι υπηρεσίες καθαριότητας καθώς και άλλες υπηρεσίες (π.χ. τροφοδοσία). Περίπου το ήμισυ των φιλοξενουμένων είναι συμμετέχοντες συναντήσεων και εκδηλώσεων, ενώ το άλλο ήμισυ αποτελείται από οικογένειες με μικρά παιδιά και άλλους τουρίστες. Το μάρκετινγκ των τουριστικών υπηρεσιών βασίζεται κυρίως στο διαδίκτυο και διαφημιστικά φυλλάδια. Ωστόσο, ο καλύτερος τρόπος προώθησης είναι οι συστάσεις από πρώην επισκέπτες / πελάτες. Όταν ο ξενώνας είναι πλήρως κατειλημμένος, ένα άλλο κατάλυμα προσφέρεται από τον Δήμο στους τουρίστες, κάτι το οποίο οποία αυξάνει την συνεργασία και τις καλές σχέσεις μεταξύ του Κοινωνικού Συνεταιρισμού και άλλων φορέων που παρέχουν τουριστικές υπηρεσίες.

Catering products of Social Cooperative “Haven”

Προϊόντα Τροφοδοσίας του Κοινωνικού Συνεταιρισμού «Haven»

Στην αρχή, τα κεφάλαια από τον Οργανισμό Ανάπτυξης και Προώθησης του Συνεργατικού Κινήματος (σχέδιο INES – Υποδομή της Κοινωνικής Οικονομίας στην Περιφέρεια Małopolska) βοήθησαν τους ιδρυτές του Κοινωνικού Συνεταιρισμού «Haven» να εκπαιδευτούν στους κανόνες της κοινωνικής συνεταιριστικής επιχείρησης. Ο Οργανισμός παρείχε πολύτιμες συμβουλές κατά τη διαδικασία της δημιουργίας και της εγγραφής του οργανισμού. Οι πόροι που αποκτήθηκαν από το Περιφερειακό Κέντρο Κοινωνικής Πολιτικής στην Κρακοβία (Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie) χρησιμοποιήθηκαν για την επίπλωση του ξενώνα και δύο κουζινών. Το Έργο ” χώρο εργασίας του ανέργου” επέτρεψε στις συνεταιριστικές να κερδίσουν τα κεφάλαια από τον Οργανισμό Απασχόλησης της Κομητείας στο Myślenice (έδρα της κομητείας). Τα κονδύλια αυτά χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά ενός μηχανήματος καθαρισμού και τη δημιουργία ακόμη  μίας   θέσης εργασίας (ένα πρόσωπο απασχολήθηκε). Ακόμη ένα άτομο είχε προσληφθεί από τη χρήση των κονδυλίων από το έργο RESTART (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, ένα εκ των πέντε ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων – ESIF) που έχει συσταθεί για να ενεργοποιήσει τα άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των  45 χρόνων.

Room in the guesthouse

Δωμάτιο στον ξενώνα

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 3 ετών, η επιτυχία του Συνεταιρισμού είναι αισθητή. Ο αριθμός των κατά παραγγελία γευμάτων είναι σταθερός και μάλιστα παρουσιάζει αυξητική τάση, υποδεικνύοντας ότι οι καταναλωτές είναι ικανοποιημένοι με το φαγητό και ότι η τιμολογιακή πολιτική είναι λογική. Μερικές νέες θέσεις εργασίας έχουν δημιουργηθεί μετά την ίδρυση του Συνεταιρισμού. Ο αριθμός των τουριστών αυξάνεται, καθώς και η χρήση διαφόρων υπηρεσιών  που παρέχονται από τα μέλη του Συνεταιρισμού. Επίσης, ο αριθμός των επισκέψεων μελέτης στον Κοινωνικό Συνεταιρισμό «Haven» αυξήθηκε: υπάρχει ένα μεγάλο ενδιαφέρον για τη μεταφορά της γνώσης (know-how), και την ίδια στιγμή οι επισκέπτες γίνονται άμεσοι χρήστες των υπηρεσιών του Συνεταιρισμού.

Στο μέλλον, ο «Haven» σχεδιάζει να επεκτείνει τις υπηρεσίες του, να βρει νέες αγορές, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, να καθιερώσει στενότερη συνεργασία με άλλους συνεταιρισμούς και να προβεί στην αγορά νέου εξοπλισμού (ως επί το πλείστον για την κουζίνα για την ταχύτερη ετοιμασία του φαγητού).

Ο Κοινωνικός Συνεταιρισμός «Haven» είναι ένα σπουδαίο παράδειγμα της συνεργασίας μεταξύ μιας τοπικής κοινότητας, μίας μη κυβερνητικής οργάνωσης και της δημοτικής αυτοδιοίκηση. Αυτή η καλή πρακτική καταδεικνύει ότι η δημιουργία ενός κοινωνικού συνεταιρισμού μπορεί να:

  • παρέχει άμεσα οφέλη για πολλά και διάφορα μέλη της τοπικής κοινότητας
  • οδηγήσει στη δημιουργία πρόσθετων θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές
  • επανεντάξει τους ανέργους στην κοινωνία και να δημιουργήσει υγιείς σχέσεις
  • βοηθήσει στην επιβίωση της τοπικής παράδοσης (πολιτιστικές δραστηριότητες του συνεταιρισμού)
  • αυξήσει την οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή
  • υποστηρίξει την τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή
  • γίνει μια νέα πηγή εισοδήματος για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις
Meeting of the CesR project partners with the Mayor of Raciechowice in the guesthouse’s conference room, June 2014

Συνάντηση των εταίρων του έργου CeSR με τον Δήμαρχο του Raciechowice στην αίθουσα συνεδριάσεων του ξενώνα, Ιούνιος του 2014

Υπάρχουν αρκετές προϋποθέσεις για την επιτυχή μεταφορά αυτής της πρακτικής:

  • η εθνική και τοπική νομοθεσία θα πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να διευκολυνθεί η ίδρυση κοινωνικών συνεταιρισμών,
  • υποστήριξη της τοπικής αυτοδιοίκησης,
  • ανθρώπινο κεφάλαιο: αφοσιωμένοι άνθρωποι οι οποίοι χειρίζονται τον συνεταιρισμό ως δική τους εταιρεία,
  • εμπιστοσύνη μεταξύ των εταίρων,
  • τοπική κατανόηση (οι κάτοικοι της περιοχής θα πρέπει επίσης να αντιληφθούν το συνεταιρισμό ως κάτι το ευεργετικό για αυτούς, για να αποφευχθεί η ανταγωνιστικότητα να υποστηρίξουν τη συνεργασία και τη χρήση των υπηρεσιών που προσφέρονται από τον συνεταιρισμό),
  • τα κεφάλαια από διαφορετικούς οργανισμούς είναι πολύ χρήσιμα, ειδικά κατά τη διάρκεια της εναρκτήριας περιόδου και για τις υποδομές (κτίρια / ανακαίνιση / εξοπλισμό),
  • ευελιξία των εργαζομένων, καθώς οι παρεχόμενες υπηρεσίες είναι ποικιλόμορφες και πρέπει να εκτελούνται από τα ίδια πρόσωπα (μαγείρεμα, καθαριότητα, τουριστικές υπηρεσίες).

Εάν οι υπηρεσίες τροφοδοσίας για το τοπικό σχολείο είναι ήδη οργανωμένες, υπάρχουν πολλά πεδία για την εισαγωγή αυτού του είδους εγχειρήματος. Η δικτύωση με άλλους συνεταιρισμούς είναι σημαντική (η ανταλλαγή εμπειριών, η διαχείριση ή ακόμη και οι εργαζόμενοι), καθώς και η συνεργασία με τους ανταγωνιστές (δηλαδή την ενημέρωση των τουριστών σχετικά με άλλα καταλύματα / υπηρεσίες και το αντίστροφο).